Unistellar eVscope İncelemesi Hands-On

Giriş

Unistellar eVscope; büyük ölçüde pazarlama abartısı ve hedef kitlenin “kolaycılığı” üzerine kurulmuş, yanıltıcı vaatlerle sönük görüntüler sunan ve Unistellar’ın size satmaya çalıştığı şeyin yaklaşık onda birine mal olacak bileşenler kullanan bir üründür. Güneş yolu (solar roadway) ya da yapay solungaç gibi diğer kitlesel fonlama “harikalarından” ancak biraz daha iyi sayılabilecek bir düzenbazlıktır: mantıktan çok parası olanları, şişirilmiş ve zar zor iş gören bir ürünü satın almaya ikna ederken, zaten teleskop satın almanın asıl anlamını da elinizden alır. Gerçekten kaliteli bir teleskop daha ucuzdur; gerçek bir astrofotoğraf düzeni ise çok daha yeteneklidir.

Optik

eVscope; 114 mm f/3.9 bir sistemdir ve Orion StarBlast veya Zhumell Z114 gibi teleskoplarla aynı birincil aynayı kullanır. Birincil ayna ışığı doğrudan Sony IMX224 sensörüne odaklar; bu sensör, ZWO ASI224MC gezegen kamerasında kullanılan soğutmasız, küçük bir sensördür. İkincil ayna yoktur; odaklayıcı yoktur; filtre takma imkânı yoktur; alan düzleştirici, derotator veya koma düzeltici gibi hiçbir optik eleman da yoktur. Sensör görüntüyü cihazın içindeki bir bilgisayara iletir; bu bilgisayar, kısa (30 saniyenin altı) pozlardan oluşan bir seriyi canlı olarak istifler (live stacking) — mont alt-az tasarımlı olduğu için daha uzun pozlar alamaz — ve sonuçları ya telefonunuza/tabletinize gönderir ya da “oküler taklidi” yapan minicik bir LCD ekran ve büyüteç (loupe) üzerinden gösterir. Unistellar bu kurguya teleskobu “daha güçlü” yapan “enhanced vision technology” adını verir; gerçekteyse bu sadece ucuz bir kamera sensörü ve oldukça temel bir canlı istifleme + otomatik görüntü işleme paketidir.

eVscope ile çekilen derin uzay görüntüleri gürültülü ve düşük kalitelidir; yıldızlar şişkin görünür ve koma ile doludur. Teleskobun kısa 450 mm odak uzaklığı nedeniyle Ay ve gezegen görüntüleri ise adeta “şaka”dır. DSLR + kit lens + yıldız takipçi ile daha iyi astrofotolar elde edilebilirken, Ay ve gezegenlerde daha iyi görüntüler basit bir 60 mm refraktörle bile alınabilir. IMX224 sensörü ucuzdur, uzun pozlar için tasarlanmamıştır ve gürültüsü yüksektir; çoğu karede şişkin yıldızlardan çok renkli gürültü pikseli üretir.

Büyük derin uzay hedeflerinin “görüntüleri”, teknik olarak “normal bir teleskopla” görülenlerden daha detaylı olabilir; ancak çözünürlükten, estetik güzellikten ve en önemlisi şu basit gerçekten yoksundur: gerçek bir teleskop ve okülerle, o fotonlar binlerce hatta milyonlarca ışık yılı yol alıp gözbebeğinize düşebilir. eVscope ise bu kıymetli deneyimi, View‑Master benzeri bir “oyuncak okülerle” ya da görüntüyü doğrudan cihazınıza göndererek elinizden alır; cihaz ekranının parlaklığı da doğal gece görüşünüzü mahvedip gerçek gece gökyüzünü görmeyi zorlaştırır.

Amacınız uğraşmadan uzayın “güzel fotoğraflarına” bakmaksa, 3.000 doları cebinizde tutup televizyonunuzda/bilgisayarınızda Hubble fotoğraflarına veya AstroBin’in öne çıkanlarına bakmayı düşünün. Amacınız iyi astrofotoğrafsa, 3.000 dolar ve üzeri bir bütçeyle iyi bir ekvatoryal mont, teleskop ve kamera satın alabilir; başlamak için bir PixInsight lisansı da ekleyebilirsiniz. Evreni gerçekten gözlemek istiyorsanız, 10” veya 12” bir Dobson eVscope’un yarısından daha ucuza gelir; evinizde karanlık gökyüzü yoksa bütçenizin kalanını göz merceklerine ve karanlık yere gitmek için yakıta ayırabilirsiniz.

Yoğun ışık kirliliğinde eVscope’un görüntü kalitesi gerçekten düşer — üreticilerin pek anlatmak istemediği bir gerçek. Hatta aşırı kötü koşullarda bazı kullanıcılar, teleskobun yetersizliğini telafi etmek için internetten görüntü indirdiğini bile raporlamıştır.

Mont

eVscope’un montu, ucuz servo motorlar ve yazılımla çalışır; tasarım olarak da Celestron gibi üreticilerin 6” ve altı küçük teleskoplarla sattığı ucuz GoTo montlara oldukça benzer. Takip kalitesi iyi değildir ve alt-az tasarımı, 30 saniyeden uzun pozlar almayı engeller. Ayrıca orta bağlantısı (center brace/spreader) olmayan ucuz bir fotoğraf tripoda bağlıdır; stabilite açısından zaten parlak bir tablo yoktur. Hakkında söyleyebileceğimiz tek iyi şey, dahili bir bataryası olmasıdır; fakat bu da ömür/longevity açısından soru işareti olabilir.

Aksesuarlar

eVscope bir sırt çantasıyla gelir; başka da bir aksesuar yoktur. eVscope üzerinde herhangi bir parçayı kendiniz değiştiremezsiniz; geniş bant bir ışık kirliliği filtresi bile takamazsınız. Bir şey bozulur da Unistellar onarmak istemezse, teleskop kapı tutacağından farksız hâle gelir. Ama sorun değil; her zaman daha çok para verip eVscope’un daha yeni bir sürümünü, kaliteye “azıcık” bir katkıyla satın alabilirsiniz.

Neler görebilirsiniz?

Daha önce belirtildiği gibi eVscope’un görüntü kalitesi gülünçtür. Ay’da kraterleri gösterir — ama 10×50 bir dürbünün gösteremeyeceği hiçbir şey yoktur. Gezegenler bulanık ve tanımak bile zordur; Merkür, Mars, Uranüs ve Neptün yalnızca lekedir. Satürn’ün halkaları veya Jüpiter’in bulut kuşakları bile flu ve güç bela seçilir. Derin uzay hedefleri ise — Orion Bulutsusu veya Andromeda Galaksisi gibi büyükse — çoğu koşulda epey detay gösterir; fakat yoğun bir gürültü perdesi içinde ve ince detaylardan yoksun biçimde. Ve yine: bu “enhanced vision technology” değildir. Gerçek fotonları yakalayan bir gece görüş fotoyükseltici tüpe de dayanmaz, basit bir cam oküler de değildir; fotoğrafçılığın eski ve devrimsel teknolojisini süslü ve yanıltıcı bir terminolojiyle pazarlamaktan ibarettir. Yine, hedefiniz fotoğrafsa eVscope’un kareleri astrofotoyu ciddiye alan kimseyi tatmin etmez.

Dezavantajlar

eVscope komik derecede pahalı, komik derecede yetersiz, modifiye edilmesi veya onarılması neredeyse imkânsızdır. Teleskobu bir yere koyup açmak dışında neredeyse hiç insan emeği gerektirmeden fotoğraf “tükürüyor” olması, onu tam anlamıyla bir dolandırıcılık diye adlandırmamızı engelleyen tek şeydir.

Sonuç

Unistellar eVscope’un “yeni ve devrimsel” bir icat olduğu söylenemez; geçmişte kimsenin başaramadığı kadar yüksek bir fiyat etiketiyle, insanları paralarından etmek ve gece gökyüzünü gözlemenin temel keyfini/deneyimini elinden almak — hatta astrofotografinin gerçek “zanaatini” ortadan kaldırmak — için devrimsel yeni bir yöntem olmanın dışında.

Amacınız gece gökyüzünü gözlemekse, büyük bir Dobson teleskop eVscope’tan çok daha iyi bir tercihtir. Astrofotoğraf ise bütçenize, hedeflerinize ve ilgi seviyenize bağlıdır.

Mutlaka “hepsi bir arada” ve yalnızca astrofotoğrafa dönük bir rig istiyorsanız, Vaonis Stellina; yüksek kaliteli optikleri daha iyi bir sensörle, geniş bant ışık kirliliği filtresiyle, uzun pozlara imkân veren derotator gibi özelliklerle ve ham görüntüleri kendiniz işlemenizi sağlayan bir yapıyla birleştirir. Sahte bir oküleri yoktur ve kendini “devrimsel yeni bir deneyim” diye bu kadar abartılı pazarlamaz. Fiyat bandında özel bir astrofotoğraf rig’iyle kıyaslanamaz; ama en azından “kolaycılığı” bir ölçüde tatmin edebilir.