Celestron StarSense Explorer DX 130AZ İncelemesi Research

İnceleme

İncelemeye başlamadan önce şunu söylemek gerekiyor: Bu teleskop, kullanım kolaylığı hedefleyen bir başlangıç modelidir; deneyimli — hatta “biraz pratik yapmış” — gözlemciler için değil. Bunu akılda tutarak başlayalım. StarSense Explorer DX 130AZ’nin optik tasarımı çok yaygın ve hemen her markada benzerini bulabilirsiniz: Polaris 130, NexStar 130SLT, SpaceProbe 130EQ… Liste uzar gider. Bu optik tasarım genel olarak “ortalama” kalitededir. (Burada optik güçten çok teknolojiye para ödüyorsunuz.) Asıl ödediğiniz şey StarSense Explorer uygulaması deneyimidir. Bu deneyim ek maliyete değer mi? Evet — kesinlikle. Bu yazılım, gördüğüm en etkileyici astro-teknolojilerden biri.

Optikler

Başta da dediğim gibi bu tasarım yaygın: 650 mm odak uzaklıklı 130 mm Newton tipi yansıtıcı. Bu, f/5 odak oranı demektir; biraz daha derin uzaya “yatkın” olsa da gezegenlerde de gayet kullanılabilir. Optik tüpün çelik olması (alüminyum yerine) görüntü kalitesini dramatik biçimde değiştirmez, ama hissiyat olarak daha sağlam durur. Optik tasarımla ilgili bilmeniz gereken iki ana şey var: düzenli kolimasyon ister ve renk doğruluğu açısından refraktörlere göre daha avantajlıdır. (Renk doğruluğu iyi; ancak bakım/ayar gerekir.) Kolimasyon, optik hizalama işlemidir; kimi alışır, kimi sever, kimi de hiç sevmez. DX 102AZ modeli kolimasyon istemez ama renk doğruluğu biraz daha zayıftır.

Neler Göreceğim?

Yeni başlayanların en çok “yanıltıldığı” kısım burasıdır. Büyük gezegenlerde ve uydularında sınırlı ama seçilebilir detaylar, Ay’da çok fazla detay ve etrafı yıldızlarla dolu parlak derin uzay hedefleri görebilirsiniz. StarSense Explorer DX 130AZ ile nelerin görülebileceğine kısa bir özet: Jüpiter bulut bantlarını ve Galile uydularını gösterir; ideal koşullarda Büyük Kırmızı Leke de görülebilir. Gezegenin kahverengi-bej-kırmızı tonlarını yakalamak mümkündür. Satürn halkalarını ve en büyük uydusu Titan’ı gösterir; sarı-yeşil tonları belirgindir. Mars parlak kırmızı bir disk gibi görünür; ideal koşullarda ve iyi bir okülerle bazı yüzey detayları açık-koyu lekeler halinde seçilebilir. Venüs parlak sarımsı bir disk ve evreleri gözlenebilir. Neptün ve Uranüs küçük mavi noktalar gibi görünür. Merkür ise zor; çoğu zaman küçük bir nokta olarak kalır. Ay; sayısız krater ve dağ sırası ile en iyi hedeflerdendir. Derin uzay performansı fena değildir; ancak ışık kirliliği büyük sınırlayıcıdır. Daha parlak hedefler (M42, Ülker, bazı açık/küresel kümeler gibi) daha tatmin edici olur.

Celestron StarSense Explorer DX 130AZ ile astrofotoğrafçılık mümkün mü?

Uzun poz derin uzay astrofotoğrafçılığı için uygun değil. Akıllı telefonla okülerden Ay ve gezegen görüntüleri almak mümkündür; hepsi bu. Daha ciddisi için ekvatoryal bir montaj ve çok daha farklı bir kurulum gerekir.

StarSense Explorer DX Montajı — En Zayıf Halka

Bu modelin en büyük sorunu montajdır: plastik ağırlıklıdır ve stabilite açısından sınırlıdır. Küçük rüzgârlar ve dokunuşlar titreşimi büyütür. Bu, özellikle yüksek büyütmede odaklamayı ve hedef takibini zorlaştırır. Bu teleskobu “kurtaran” şey optik değil, uygulamadır.

Alüminyum Tripod

Tripod alüminyum ve yaklaşık 2” genişlikte. “En kötü” seviyede değil; hafif bir teleskop için yeterli sayılabilir. Titreşim pedleri (Vibration Suppression Pads) ucuz ama etkili bir iyileştirmedir: problemi tamamen çözmez; ancak belirgin fark yaratır.

Telefon Yuvası

Celestron burada güzel bir iş çıkarmış. Yüzey, telefonu çizmemeye yardımcı olan “fiber” bir dokuya sahip; yanlardaki mandallar farklı telefon boyutlarına göre ayarlanabiliyor. Genel olarak güvenli ve kaliteli hissettiriyor.

StarSense Explorer Uygulaması

Uygulama, yıllardır çıkan çoğu astro-teknolojiden farklı — ve bu yüzden sektörün gidişatını değiştirme potansiyeline sahip. Çünkü herkesin akıllı telefonu var ve uygulama ücretsiz. Sadece StarSense Explorer teleskoplarla çalışsa da otomasyon maliyetini ciddi şekilde aşağı çekiyor. Uygulama tam otomasyon değil, yarı otomasyon sunuyor: hizalamayı yapıyor ve doğru yöne “iterek” teleskobu siz sürüyorsunuz. Bu etkileşim, gökyüzünü öğrenmeyi de teşvik ediyor. StarSense Explorer, piyasadaki astro-teknolojilerin büyük kısmından daha iyi çalışıyor; binlerce dolarlık ekipmanlar dâhil. (Ücretsiz, eğlenceli ve farklı.)

Aktivasyon Kodu

Celestron her teleskopla bir kod gönderiyor; kodu telefona girince uygulama açılıyor. Büyük olasılıkla uygulamanın “her teleskopla” kullanılmasını engellemek için.

Hizalama

Hizalama biraz uğraştırır ama alışınca eğlenceli hale gelir. Gece gökyüzünde parlak bir hedef seçmeniz gerekir, sonra okülden net odaklayıp uygulamadaki simülasyonda hedefi bulursunuz. Kırmızı artıyı hedefle hizalayıp “Done” dersiniz; hizalama tamam.

Uygulama simülasyonu nasıl doğru tutuyor?

Uygulama, optik tüpün gökyüzünde tam olarak nereye baktığını hesaplar. Jiroskop, pusula, ivmeölçer gibi sensörler ve “plate-solving” adı verilen görüntü tanıma tekniğini kullanarak, gece gökyüzü + teleskop simülasyonunu gerçek zamanlı güncel tutar. Sihir gibi çalışır. Celestron’un yazılım ekibi gerçekten etkileyici bir iş başarmış.

Uygulama ışık kirliliğinde zorlanır

Bazen ışık kirliliği veya gökyüzünün yeterince net olmaması nedeniyle uygulama konumu belirlemekte zorlanabilir. 2–3 saniye sürebilir, 9–10 saniyeyi bulabilir veya hiç çözemeyebilir. Uygulama iyi ama kusursuz değil; güncellemelerle iyileşmesi gerekir.

Aksesuarlar

Aksesuarlar ne yazık ki zayıf. Okülerler Kellner tipinde: 10 mm yakın planlar, 25 mm geniş alanlar için; ikisi de olabildiğince ucuz ve mümkün olan en kısa sürede yükseltmek gerekiyor. Bulucu red-dot; uygulama ile hedef bulduğunuz için çok kritik değil, plastik ama kullanılabilir. (Aksesuarların neredeyse tamamı yükseltme istiyor.) 1.25” diyagonal ise kötü: hem 2” odaklayıcının avantajını kullanamıyor, hem de görüntü kalitesini düşürüyor. 2” bir yıldız diyagonaline yükseltmek gerekir. Optiklerden tam verim almak için aksesuar tarafında kabaca 100$–150$ civarında ek harcama planlamak mantıklı.

2” Odaklayıcı

Odaklayıcı rack-and-pinion tipinde ve çoğunlukla plastik. Hareketi biraz “takılmalı” hissedebilir, ince ayar (fine focus) yok; ama iş görür. Yine de 1.25” yerine 2” olması sayesinde çok da şikâyet etmek zor. (Kaliteli odaklayıcı sizin için şartsa, örneğin SkyWatcher 6” gibi 2” Crayford odaklayıcılı alternatifler kalite açısından belirgin biçimde daha iyidir.)

Eksiler

İşçilik zayıf: her yerde plastik var. Tripod ve montaj stabilitesi ortalama altı. Aynı fiyat aralığında işçilik ve optik güç açısından daha iyi Dobson’lar bulunabiliyor. StarSense Explorer uygulaması ışık kirliliği olan bölgelerde iyi çalışmayabilir. Kutudan çıkan aksesuarların tamamı ucuz ve plastik.

Sonuç

Celestron bu modelde “ucuz” bir optik tüpü bu fiyat bandında satmak gibi bir risk almış. Bu riski haklı çıkaran şey StarSense Explorer uygulaması; iyi çalışması şart. Çalışıyor mu? Evet. Uygulamadaki yazılım teknolojisi gerçekten etkileyici ve sektörün yönünü değiştirecek türden. Artık tek bir uygulama ve doğru bir telefon yuvası ile pek çok teleskop yarı otomatik hâle gelebilir. StarSense Explorer DX 130AZ, fiyatına göre ne en iyi optiklere ne de en iyi işçiliğe sahip; ama astronomiye başlamak için eğlenceli ve heyecan verici bir giriş noktası.